Wanneer ik Martijn van Sebille spreek op de nieuwjaarsborrel van de WOLV, vertelt hij me dat zijn broer tegenwoordig als wetenschappelijk onderzoeker aan de University of Miami werkt. Op Skype spreek ik Erik van Sebille over hoe hij de grote oversteek naar de andere kant van de wereld heeft gemaakt. 

 
Na de Wolfert ben ik Meteorologie en Fysische Oceanografie gaan studeren in Utrecht. Als onderdeel van de studie Natuurkunde, is het eigenlijk de studie tot weerman. Dat leek me namelijk wel wat, de dynamica van het weer en van de oceaan. Tijdens de studie kies je een specialisatie: de atmosfeer of de oceaan. Ondanks dat ik begon met het idee van het weer lijkt me leuk, bleek dat ik de oceaan toch veel interessanter vond. 
 
De oceaan is echt zó mooi. Ik ben toen een paar keer op zee geweest op een onderzoeksschip, als een soort stage. We zaten ergens midden op de Atlantische Oceaan, zo’n 800 km ten westen van de Canarische Eilanden. Een keer twee weken, een andere keer vier weken; echt heel gaaf om te doen! Speaking of which, ik ben eigenlijk net weer terug van drie weken op zee. Een maand geleden zijn we vanuit Miami hier, langs de Bahamas gevaren en dan naar het oosten zo de Atlantische Oceaan op. Lekker in het zonnetje dobberen we dan op een schip met 40 man en doen we metingen voor ons onderzoek.
 
Maar wat voor onderzoek doe je dan precies?
 
Na mijn studie ben ik gelijk doorgegaan en ben ik gepromoveerd op Fysische Oceanografie. Als oceanografen (en daar zijn er niet zoveel van in de wereld) proberen we te begrijpen hoe de oceaan in het globale klimaat past, klimaatwetenschap toegespitst op de oceaan dus. Wij onderzoeken hoe de oceaan werkt en hoe de stromingen veranderen in een veranderend klimaat. 
 
Tijdens mijn promotieonderzoek in Utrecht heb ik gewerkt aan de stromingen rond Zuid-Afrika. Het gebied rond Kaapstad heet de Agulhas-stroom, waar de Indische en Atlantische Oceaan bij elkaar komen en zich mengen. Maar het water van de Indische Oceaan stroomt niet als een soort slang of kraan die aanstaat zo de Atlantische Oceaan in, maar vanwege de ingewikkelde dynamica gebeurt dat in een soort druppels van 300 km doorsnede. Die druppels noemen we de Agulhas-ringen, die vanuit de Indische Oceaan heel langzaam zo de Atlantische Oceaan opstromen. 
 
Dat zou je toch helemaal niet denken! Eerder dat de twee stromingen zich gewoon naast elkaar voegen met hier en daar een beetje frictie…
 
Ja, maar dat is dus veel ingewikkelder; daar waar ze elkaar raken, wordt het water 180 graden teruggekaatst in de richting van Australië. Eigenlijk is er dus helemaal geen menging tussen die twee oceanen, behalve dan die druppels. Vijf of zes keer per jaar komt er zo’n druppel langs, die daar met zo’n grote doorsnede dus ook op 2000 m diep tot de zeebodem reikt. 
 
We denken dat die druppels heel belangrijk zijn voor het klimaat. Onderzoekers hebben een relatie ontdekt tussen het stoppen van de vorming van de Agulhas-ringen en het ontstaan van een ijstijd in Europa. 
 
En nu? Wat heb je voor spannende recente ontdekkingen?
 
Waar ik nu in Miami heel erg mee bezig ben, is de oceaancirculatie als lopende band. Het proces van opwarming aan de evenaar en afkoeling bij de polen vindt vooral plaats in de Noord-Atlantische Oceaan, tussen Noord-Amerika en Europa. De golfstroom, een brede 'rivier' van snelstromend warm water, zorgt hier voor het transport van warmte. Als het water eenmaal bij IJsland is aangekomen, is het zo koud en dus zwaar geworden door afkoeling van de atmosfeer dat het vanzelf naar de bodem zinkt. Op de bodem van de oceaan aangekomen, moet het water wegstromen omdat de golfstroom constant nieuw water blijft aanvoeren. Dus stroomt het over de zeebodem terug naar het zuiden de Atlantische Oceaan door. Het water stroomt rond Antarctica en komt weer aan het oppervlak in de Indische en Stille Oceaan. Daar vandaan stroomt het water rond Zuid-Afrika en Zuid-Amerika terug naar IJsland. Zo zijn alle oceanen dus onderdeel van een grote transportstroom van water, vergelijkbaar met een lopende band.
 
Dit idee is trouwens al zo’n 30 jaar oud, maar ik ben aan het uitzoeken hoelang het eigenlijk duurt voor een watermolecuul om dat hele rondje te maken. De snelheden waar we dan over praten zijn centimeters per seconde, dus dat duurt wel duizenden jaren, misschien wel 5000 jaar. 
 
Een hele belangrijke vraag is: wat gebeurt er met de lopende bandstroming als er meer zoetwater de oceaan instroomt? Door het smelten van gletsjers kan het zo zijn dat de dichtheid van het water dusdanig verandert dat het water niet meer kan zinken en de lopende bandstroming wordt verstoord. Het zorgt voor de warmtetoevoer van de evenaar naar Europa; zonder zou het daar een aantal graden kouder zijn. Hier in Miami ben ik dus bezig te onderzoeken of die stroming afneemt tussen Miami en Afrika. We gaan de zee op om te meten hoe sterk die lopende band circulatie nu eigenlijk is en of het uiteindelijk het klimaat in Europa zal gaan veranderen. 
 
Je wordt ook veelvuldig gepubliceerd nu je aan de universiteit van Miami werkt. Hoe ging dat na je promotieonderzoek dat je de grote oversteek maakte naar Amerika?Hebben zij jou benaderd?
 
Eigenlijk wilde ik eerst heel graag naar Australië om daar aan de slag te gaan, not in the least omdat mijn vrouw daar haar zinnen op had gezet. Maar de universiteit van Miami zei inderdaad: “Wij willen jou heel graag hebben. Kom maar hierheen dan geven we je een leuk project.” Ook omdat hier zoveel bekwame mensen werken, kon ik gewoon geen nee zeggen. Bovendien wordt ik hier heel erg vrij gelaten om me te concentreren op de dingen die ik interessant vind; het is echt dat ik ’s ochtends achter m’n bureau ga zitten en denk: “Wat zal ik vandaag eens gaan uitzoeken?” Als wetenschapper werk je wel voor een universiteit, maar uiteindelijk ben je een zelfstandig ondernemer. Het gaat om het opbouwen van je eigen naam en je eigen publicatielijst; dat moet je allemaal zelf doen met de middelen die je tot je beschikking krijgt. 
 
Nu blijkt dat ik aankomende oktober alsnog ga beginnen in Australië, omdat ik gevraagd ben te solliciteren aan de University of New South Wales in Sydney. Ja, het gaat echt heel goed hier!
 
Wat een scoop, je vertrekt gewoon weer! Vind je het niet moeilijk om zo ver van je familie en vrienden vandaan te zijn?
 
Nee hoor, helemaal niet. Tegenwoordig gaat het allemaal zo makkelijk met Skype en e-mail; bovendien is iedereen ook een paar keer langs geweest en ben ik met m’n vrouw ook terug naar Nederland geweest. Dat wordt denk ik wel moeilijker als we straks in Australië zitten, omdat dat echt veel verder is. Een ticket naar Miami is best goed te doen, dus we hebben veel vrienden gehad die voor een weekje langskwamen in de winter. Februari is hier trouwens de allermooiste tijd van het jaar, dan is het elke dag 27 ºC en kun je de hele dag op het strand liggen. 
 
Het lijkt me wel een ontzettend grote stap om te emigreren…
 
Wat zo leuk is aan emigreren, is dat je je opeens gaat afvragen wat je nu echt belangrijk vindt. Wij wilden bewust onze horizon verbreden en nieuwe dingen in de buurt proberen toen we hier aankwamen. We zijn basketbalfans geworden, hebben seizoenskaarten op de opera genomen en zijn bijvoorbeeld weer gaan tennissen. Je hebt alle vrijheid om opnieuw te beginnen met de vier koffers waar je mee aankomt. Ik vind het ook heerlijk dat we straks weer al onze spullen mogen uitzoeken; mensen sjouwen zoveel troep mee hun hele leven, daar hebben wij helemaal geen last van. 
 
Zijn er nog Nederlandse gewoontes waaraan je je vasthoudt?
 
Jazeker, ik fiets elke dag naar m’n werk! Met helm op natuurlijk, want de automobilisten snappen het hier niet zo. Als ik thuiskom van werk duik ik meestal nog even het zwembad in, want we hebben het geluk dat we een eigen zwembad hebben! Wat wel heel anders is, is dat we bijna altijd uit eten gaan. Uit eten is zo goedkoop en zelf koken met verse producten is zo duur. Heel raar, maar er is simpelweg niet tegenop te koken. Barbecueën doen we dan weer wel, maar vooral vegetarisch. Wanneer ik op zee ben en er wordt zo’n gigantische vis gevangen, dan neem ik toch een klein stukje…
 
Hm…Vis—zee—monsters—onderzoek. Om even terug te komen op het zijn van een wetenschapper pur sang, hoe is dat voor jou?
 
Ik vind het het allermooist wanneer ik een ontdekking doe of een subtiel verband heb gelegd en dat ik dan de enige ben ter wereld die dat op dat moment begrijpt en dat aan de rest van de wereld mag uitleggen. Het is ook zo leuk om samen te werken met al die slimme mensen en te discussiëren over bepaalde bevindingen. Ik heb zelfs een discussiegroep opgericht; iedere week lezen we een artikel en dan gaan we daar lekker over praten. Je leert zoveel van de visies en meningen van anderen; ik leer iedere dag weer wat bij. Onderzoek gaat in kleine stapjes, maar ik ben heel blij met iedere stap die ik zet. 
 
Oudere collega’s zeggen me weleens: “Geniet er nu van, want dit is echt de leukste tijd van je  wetenschappelijke carrière.” Tijdens je promotie heb je nog veel stress omdat dat proefschrift af moet, je bent nog nieuw en je weet nog heel veel niet. In de tijd waar ik nu zit, postdoc zoals dat heet, ben je helemaal vrij om te doen wat je wilt. Het enige doel is artikelen schrijven. Ik hoef me nu nog niet bezig te houden met de financiering van projecten, of lesgeven, of met allerlei commissies. Je bent namelijk steeds minder wetenschappelijk bezig naarmate je loopbaan vordert. Daarentegen staat wel dat je veel meer invloed kan uitoefenen door bijvoorbeeld het sturen van projecten. 
 
Een nadeel van dit werk is dat het wel onzeker is, omdat het gaat om tijdelijke contracten van een aantal jaar. Ik zal zeker nog een paar jaar moeten wachten totdat ik een vast contract krijg aangeboden. Bovendien is de wetenschappelijke wereld heel competitief, daar moet je wel tegen kunnen. Ik heb ook heel veel geluk met mijn vrouw; zij heeft namelijk wel een vast contract gekregen op haar werk maar laat toch weer alles achter om met mij mee te gaan naar Australië. 
 
Een globetrotter ben je! Denk je dat Wolfert de juiste keuze voor jou is geweest?
 
Uiteindelijk heb ik natuurlijk heel veel aan het Engels gehad, zowel tijdens mijn studie als nu in Amerika. Wat wel heel grappig is, is dat ik toevallig van de week m’n IB-diploma tevoorschijn moest toveren voor het krijgen van mijn Australisch visum. Ja, je zou denken je woont en werkt in Amerika, maar dat is niet genoeg! Komt dat papiertje twaalf jaar na dato toch nog even handig uit! 
 
Ik kom uit de tweede lichting van het TVWO; in die tijd was het toch een soort wetenschappelijk experiment en waren wij de proefkonijntjes voor nu. Het uitproberen van nieuwe dingen, het opzoeken van grenzen—letterlijk met de uitwisselingsprogramma’s—en de interactieve houding van docenten, maakt dat ik die wetenschappelijke instelling wel heb meegekregen van Wolfert. We kregen ontzettend veel persoonlijke aandacht, omdat we zo’n kleine groep leerlingen waren en het TVWO nog in de kinderschoenen stond. Na het eindexamen heb ik toen bewust tegenwicht gezocht en vond ik het heel prettig om even de anonimiteit van de grote collegebanken in te gaan. Toch merk ik, achteraf gezien, dat die persoonlijke benadering van Wolfert mij extra heeft uitgedaagd om de wetenschapper te worden die ik nu ben. 
 
Na het uitwerken van dit interview heb ik nog even mailcontact met Erik voor de tekstcontroles. Na het geven van zijn goedkeuring concludeert hij:
 
Ik schrijf dit mailtje trouwens vanuit een hotel in downtown Los Angeles. Ik ben hier onder andere omdat ik vanochtend gast was bij de lancering van een nieuwe oceanografische NASA satelliet. Mooie baan, wetenschapper!

Wat

Hartje zomer? Wél in Rotterdam! Het is de 1ste editie van de WOLV ZOMER BBQ! Tijd voor een feestje voordat er weer hard gestudeerd en gewerkt moet worden!
 
Waar
bordes@Wolfert van Borselen
 
Wanneer
vrijdag 26 augustus, van 17.30 uur tot 22.00 uur
 
Wij bieden
heerlijke BBQ-hapjes voor de vlees- en visliefhebbers! Uiteraard zorgen we ook voor vega-hapjes, maar laat het ons even weten (This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.)
 
Wij vragen
€5  p.p. en drankjes voor eigen rekening
 

We willen je graag uitnodigen voor de Wolv borrel in 2012. Deze vindt plaats in Belgisch Biercafe Boudewijn om 21:00 op de Nieuwe Binnenweg 53ab in Rotterdam. Bijgevoegd vindt je de uitnodiging.

Zoals je misschien weet gaat de Wolv altijd na de ALV en voor de borrel eten met het bestuur en de aanwezigen van de ALV. Ook dit jaar kan je weer voor 19,50 lekker mee-eten bij Boudewijn. Stuur even een mail naar This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it. als je mee wilt eten.

Zie hieronder nogmaals de uitnodiging voor de dag.